Köşe YazılarıYangın Algılama ve İhbar Sistemleri

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

Yangın bir felakettir ve bu felakete gerek ülkemizde ve gerekse de dünyada pek çok can ve mal kurban edilmiştir. Yangınların çıkış nedenleri çeşitlilik arz etmekle, bu felaketin meydana getirdiği can ve mal kayıplarını engellemek ve dahi azaltmak maksatlı hukuki yaptırımlar getirilmiştir. Kaybedilen bir canın telafisi olmayacağından alınması gereken tedbirler oldukça fazladır, bu nedenle sadece bazı hususlara değineceğim.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

9/6/1958 tarihli ve 7126 sayılı Sivil Savunma Kanununun ek 9’uncu maddesi, 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu‘nun 33’üncü maddesi ve 13/12/1983 tarihli ve 180 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamesi‘nin 30/A maddesine dayanılarak Bakanlar Kurulunun 27.11.2007 tarih ve 2007/12937 sayılı kararı ile BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK oluşturulmuştur. Yönetmelik 19.12.2007 tarih ve 26735 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yönetmeliğin 1. maddesinde bu yönetmeliğin amacı; kamu kurum ve kuruluşları, özel kuruluşlar ve gerçek kişilerce kullanılan her türlü yapı, bina, tesis ve işletmenin, tasarımı, yapımı, işletimi, bakımı ve kullanımı safhalarında çıkabilecek yangınların en aza indirilmesini ve herhangi bir şekilde çıkabilecek yangının can ve mal kaybını en aza indirerek söndürülmesini sağlamak üzere, yangın öncesinde ve sırasında alınacak tedbirlerin, organizasyonun, eğitimin ve denetimin usul ve esaslarını belirlemektir şeklinde açıklanmıştır.

Bu yönetmelik; ülkedeki her türlü yapı, bina, tesis ile açık ve kapalı alan işletmelerinde alınacak yangın önleme ve söndürme tedbirlerini, yangının ısı, duman, zehirleyici gaz, boğucu gaz ve panik sebebiyle can ve mal güvenliği bakımından yol açabileceği tehlikeleri en aza indirebilmek için yapı, bina, tesis ve işletmelerin tasarım, yapım, kullanım, bakım ve işletim esaslarını, kapsar.

Projeler, kanuni düzenlemeler yanında, yangına karşı güvenlik bakımından bu yönetmelikte öngörülen şartlara uygun değil ise yapı ruhsatı verilmez. Yeni yapılan veya proje tadilatı ile kullanım amacı değiştirilen yapılarda Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik‘te öngörülen esaslara göre imalat yapılmadığının tespiti halinde, bu eksiklikler giderilinceye kadar binaya yapı kullanma izin belgesi veya çalışma ruhsatı verilmez.

Yangından Dolayı Binayı Yapanın Sorumluluğu

Yapıların inşasına başlamadan önce, idareye onaylatılması gereken bir çok proje vardır. Bu projeler içerisinde elektrik tesisat projesinin ne kadar önemi varsa yangın tedbirlerinin gösterileceği projelerinde o kadar önemi vardır.

Binaların temelinden, çatısına kadar imalat, yangın çıkma olasılığı hesap edilerek yapılır. Betonun kalitesinden, acil çıkış koridorlarına ve yangına dayanıklı malzemesine kadar her şey projenin değişik safhalarında belirtilir. Binaların en çok dikkat çeken yangın önleme unsurları acil çıkış koridorları, acil çıkış kapıları ve yangın merdivenleridir. Bina üzerindeki insan yükü hesap edilerek bu gibi önlemler daha sağlıklı bir şekilde imal edilirler.

Yangın yalıtımı yapılmış binalarda: yangının betona nüfuz etme süresi 30-180 dakika arasıdır. Buna göre acil çıkış koridor kapı ve yangın merdivenleri binaların insan yüküne göre 30 dakikanın altında tahliye edilebilecek şekilde projelendirilmelidir.

Konut olarak kullanılan bir dairenin tavan yüksekliği ortalama 3 metre olarak şartlandırılmıştır. Bir konutta yaşayabilecek ortalama insan sayısına göre 3 metre yükseklik içerisinde ortalama insan boyu çıkarıldıktan sonra kalan kısım duman deposu olarak hesap edilmiştir. Duman havadan hafif olduğu ve tavana doğru yükseleceği hesap edilerek bu standart getirilmiştir. Binaların giriş katlarının yükseklikleri 3,5-4 metre olarak standarda bağlanmıştır ki; insanların yoğun olarak toplanma veya çıkış alanı olduğundan bu katlara temas edecek insan sayısı oldukça artacaktır. Bu nedenle giriş katların tavan yükseklikleri daireye göre daha fazladır. Ticari alanlarda insan sirkülasyonu daha fazla olacağından asgari 4 metre olarak standart getirilmiştir. Bu sayede dumandan zehirlenme olayının bir nebze de olsa önüne geçilmiştir.

Binanın yapımı sürecinde her aşamada yapı ve kullanım ruhsatı veren idare denetleme yetkisine sahiptir. Binanın inşasında dikkat edilmesi gereken hususlar yerine getirilmediği takdirde, yangın çıkması durumunda oluşacak zarardan hem binayı yapan müteahhit, hem de uygun olmadığı halde yapı veya kullanım izni veren idare sorumlu tutulacaktır.

Müteahhit yönetmeliklerde belirtilen şekilde yangın uyarı ve müdahale sistemlerini kurmak veya kurdurmakla yükümlüdür. Mevzuat çok uzun olduğundan (bkz. Yangın Alarm Sistemleri Tasarım ve Uygulama Esasları TS CEN/TS 54-14) örnek olarak sadece Yangın Kontrol Paneli‘nin konumu ile ilgili bilgi vereceğim.

Ana yangın kontrol paneli, binanın zemin katında ve sürekli olarak personel bulunan bir yerde tesis edilecektir. Eğer ana yangın kontrol paneli başka bir yerde tesis edilmişse bu mahalde bir tekrarlayıcı panel tesis edilmiş olmalıdır. Eğer bir kontrol panelinin bulunduğu yerde sürekli olarak personel bulunmuyorsa, personelin bulunmadıkları bu zaman aralıklarında sürekli personel bulunan ikinci ya da daha fazla mahalde tekrarlayıcı kontrol paneli tesis edilmelidir. Eğer yangın alarm sistemi birden fazla binayı kapsıyorsa 2 veya daha fazla yangın bölgesi bulunan her binada ayrı bir tali kontrol paneli ya da tekrarlayıcı panel tesis edilmelidir.

Yangından Dolayı İkamet Edenin Sorumluluğu

Ticari veya konut olarak kullanımı fark etmeksizin gerek iş amacıyla ve gerekse de oturum amacıyla kullanan kişilerin de yangın esnasında sorumlulukları vardır.

Günümüz Türkiye’sinde, bir yer satın alarak veya kiralayarak kullanım hakkına sahip olan malik veya kiracılar, kayıt dışı ve projesiz bir çok tadilat yapmaktadırlar. Bu tadilatları, olası tehlikeleri hesap etmeksizin, tamamen zevkleri doğrultusunda yapmaları tehlikeye açık davetiye çıkartmaktadır. Örneğin yangın algılama dedektörünün dairenin ortasında ne işi var mantığı ile söken kişiden, yangın söndürme sistemlerini söken kişiye kadar pek çok örnekle karşılaşılmıştır.

Projeye uygun şekilde yapılmış tehlike önleme aygıt ve tesisatlarının, projeye aykırı bir şekilde sökülmesi veya yerinin değiştirilmesi, beraberinde malikin veya kiracının sorumluluğunu doğurmaktadır. Böylesi bir yangın felaketinin ardından yapılan inceleme ile müteahhit firmanın gerekli yangın sistemini kurduğu ve daire teslimini bu şekilde yaptığı anlaşıldığında oluşacak kayıplardan değişimi yapan malik veya kiracı sorumlu tutulacaktır.

Ayrıca acil çıkış koridor ve acil çıkış kapılarının geçiş, bağlantı ve çıkış noktalarını açık tutmakta bu kişilerin sorumluluğundadır. Örneğin acil çıkış koridoruna eşya koymak suretiyle, yangın esnasında tahliyeye engel olan malik veya kiracı sorumlu tutulacaktır.

Yangın Erken Uyarı ve Söndürme Tesisatını Yapan Firmanın Sorumluluğu

Firmanın sorumluluğu, müteahhit ile aralarında yapılan sözleşmenin kapsamı kadardır. Yani firmanın sözleşmeden doğan sorumluluğu vardır. Müteahhit firma yangın tesisat projesini hazırlatmak ve onaylatmakla sorumlu iken, firmanın projeye uygun şekilde tesisatı yaptığını denetlemek ve testlerini de yaptırmakla da sorumludur. Firma projeye uygun halde tesisatını ve periyodik bakımlarını yapmış ise, teslim tutanağı tarihinden itibaren yangında sorumluluğu periyodik bakımlarla sınırlıdır.

Firma projede yapılmış bir eksikliği fark ettiği takdirde, müteahhide durumu yazılı olarak bildirmelidir. Bu yasal bir sorumluluk olarak kabul edilmese de vicdan mahkemesinde sorumluluk olarak nitelendirilebilir.

Fonksiyon testleri yapılırken “Tesisatı Yapan” ve “Sistemi Devreye Alan” konumundaki kişilerin veya firma temsilcilerinin hazır bulunmaları gerekecektir. Testleri bu kişiler gerçekleştireceklerdir. Testler esnasında duman dedektörleri için uygun nitelikte ve yeterli miktarda test gazı ve sesli alarm ses seviyesi ölçümü için bir desibelmetre bulundurulması gerekmektedir.

Bütün yangın alarm sistemlerinin, bina sahibi bir kişi veya kurum tarafından, yazılı bir periyodik bakım sözleşmesi kapsamında periyodik bakım ve testlere tabi tutulması zorunludur. Periyodik bakımları gerçekleştirecek teknik servis personelinin yangın alarm sistemlerinin denetim, test ve bakımı konularında kalifiye ve deneyimli olması gereklidir. Bu durum sistem üreticisi firma tarafından düzenlenmiş bir yeterlilik belgesiyle belgelenmelidir. Yazılı periyodik bakım sözleşmesi görülmeli ve geçerlilik süresinin dolmadığı kontrol edilmelidir.

Saygılarımla..

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
4.3 (86.92%) 26 oy verildi

Reklam
Etiketler
sercan öztürk yangın alarm yangın yönetmeliği yangından korunma

Sercan Öztürk

2010 yılından beri çeşitli firmalar ve siyasi partilerde ticari ve hukuki danışmanlık yapmış, STK'larda yöneticilik görevlerinde bulunmuş olup halen özel sektörde serbest danışmanlık yapmaktadır. Sorularınız için; sercanozturk144@gmail.com, +90 541 246 50 19

Kim ne demiş?

avatar
  Takibe al  
Bildir
Başa dön tuşu
Kapalı